Κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα: Παρελθόν, Παρόν και Μέλλον (2024-25)

Μαθητές και μαθήτριες του 4ου ΓΕΛ Ρόδου την Τετάρτη 13 Μαρτίου είχαν την ευκαιρία να παρακολουθήσουν τη διαδικτυακή ομιλία με τίτλο: «Κλιματική αλλαγή στην Ελλάδα: Παρελθόν, Παρόν και Μέλλον» με ομιλιτή τον ερευνητή  του Εθνικού Αστεροσκοπείου Αθηνών,  Καθ. Νίκο Μιχαλόπουλο.

Ο Καθ. Νίκος Μιχαλόπουλος είναι διακεκριμένος ερευνητής στον τομέα της ατμοσφαιρικής χημείας και της κλιματικής αλλαγής, με πλούσιο επιστημονικό έργο και διεθνή αναγνώριση. Έχει συμβάλει καθοριστικά στην κατανόηση της ατμοσφαιρικής ρύπανσης, του φαινομένου του θερμοκηπίου και των επιπτώσεών τους στο περιβάλλον και την ανθρώπινη υγεία. Τη διαδικτυακή ομιλία παρακολούθησαν ταυτόχρονα 13 σχολεία από τα δωδεκάνησα.

Στην παρουσίαση -η οποία πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του έργου ENACT το οποίο υλοποιείται από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών- είχαμε την ευκαιρία να δούμε πώς η σύσταση της ατμόσφαιρας επηρεάζει τη ζωή μας και το γήινο κλίμα. Ο καθηγητής κος Ν. Μιχαλόπουλος εξήγησε με απλά λόγια το φαινόμενο του θερμοκηπίου και συζήτησε εκτενώς για την κλιματική κρίση και τις δράσεις που μπορούμε να αναλάβουμε για τον μετριασμό της.

Αρχικά, μας μίλησε για την ατμόσφαιρα της γης και για το πώς τα αιωρούμενα σωματίδια στην ατμόσφαιρα της γης επηρέασαν το κλίμα της γης και έφτασαν να είναι η αιτία εξαφάνισης των δεινοσαύρων. Συνεχίζοντας, αναφέρθηκε στον αριθμό των πρόωρων θανάτων (4200!) που συμβαίνουν ετήσια στην Ελλάδα λόγω της ατμοσφαιρικής ρύπανσης και στην ανάγκη μείωσης των αιωρούμενων σωματιδίων.

Στη συνέχεια, μας μίλησε για το φαινόμενο του θερμοκηπίου και την αναγκαιότητα του για την ύπαρξη της ζωής στη Γη, αφού χωρίς το φαινόμενο του θερμοκηπίου η μέση θερμοκρασία της Γης θα ήταν -18οC , ενώ τώρα ακριβώς λόγω του φαινομένου του θερμοκηπίου είναι 15 οC.

Επίσης, αναφέρθηκε στις αιτίες αύξησης της εκπομπής των αερίων του θερμοκηπίου που οφείλονται σε δραστηριότητες και στον τρόπο ζωής που έχει αναπτύξει ο άνθρωπος μετά το Β΄ Παγκόσμιο πόλεμο, ξεκινώντας από τις αυξημένες ανάγκες σε χαρτί, καύσιμα, νερό, στον υπερτουρισμό, στις μεταφορές, στα λιπάσματα και σε τόσα άλλα που οδηγούν σε αύξηση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου.

Εξήγησε, δε, πως τα επόμενα χρόνια θα έχουμε ραγδαία αύξηση της θερμοκρασίας στην Ανταρκτική και στη Μεσόγειο. Παράλληλα, τόνισε ότι μια από τις σημαντικές παραμέτρους που χρειάζεται να λάβουμε υπόψη για τη μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου είναι πως ένα μόριο διοξειδίου του άνθρακα «ζει» στην ατμόσφαιρα για 100 χρόνια, επομένως οι αλλαγές θα είναι πολύ αργές, ακόμη και ανα ενεργήσουμε δραστικά και άμεσα.

Πιο αναλυτικά, κατέστησε σαφές ότι η κλιματική αλλαγή αφορά όλους και είναι ευθύνη όλων να ενεργήσουν προς τον μετριασμό του φαινομένου. Ιδιαίτερη έμφαση έδωσε στον περιορισμό της σπατάλης ενέργειας που όλοι μπορούμε να κάνουμε ανεξάρτητα από τις αποφάσεις θεσμικών οργάνων. Έτσι, αλλάζοντας τον τρόπο ζωής μας, μπορούμε να ωφεληθούμε διπλά αφού θα εξοικονομήσουμε και χρήματα, βοηθώντας παράλληλα και τον πλανήτη. Χαρακτηριστικά ανέφερε ως παραδείγματα: τη μείωση του ανεξέλεγκτου καταναλωτισμού σε είδη που δεν έχουμε ανάγκη όπως για παράδειγμα είδη ρουχισμού, την αλλαγή στις λάμπες των σπιτιών μας, αλλά και την ιδιαίτερα σημαντική μείωση των τροφικών απορριμμάτων, αλλά και την αλλαγή διατροφικού στυλ με μείωση της κατανάλωσης του κρέατος. Επίσης, τόνισε ότι σημαντικό ρόλο στην εξοικονόμηση ενέργειας και κατά συνέπεια στις εκπομπές των αερίων του θερμοκηπίου, διαδραματίζει η μόνωση των σπιτιών και η καλή απόδοση των συσκευών. Επίσης, ανέφερε ότι αν κρατούσαμε όλοι στα σπίτια μας μια σταθερή θερμοκρασία 20οC το χειμώνα και 28οC το καλοκαίρι, θα μπορούσαμε να επιτύχουμε έως και 20% μείωση των εκπομπών των αερίων του θερμοκηπίου.

Ο κος Μιχαλόπουλος έκλεισε την ομιλία του προτρέποντας όλους και ιδίαιτερα τα νέα παιδιά να αναλάβουν την ευθύνη για την αλλαγή του τρόπου ζωής ώστε να μπορέσουμε όλοι μαζί να σώσουμ τον πλανήτη και το ανθρώπινο είδος να μην έχει την κατάληξη του έιδους των δεινοσαύρων!

Η δράση πραγματοποιήθηκε στα πλαίσια του έργου enact, το οποίο υλοποιείται από το Εθνικό Αστεροσκοπείο Αθηνών, με χρηματοδότηση από το πρόγραμμα «ΦΥΣΙΚΟ ΠΕΡΙΒΑΛΛΟΝ & ΚΑΙΝΟΤΟΜΕΣ ΔΡΑΣΕΙΣ 2023» - , ΑΞΟΝΑΣ ΠΡΟΤΕΡΑΙΟΤΗΤΑΣ 3: «ΕΡΕΥΝΑ/ ΕΦΑΡΜΟΓΗ» του Πράσινου Ταμείου.